Offroad Handbiken heet nu: adaptive Mountainbiken (aMTB)
De OHCN heeft zich verenigd met andere sportieve vrienden en vriendinnen. Dat leidt voor ons tot een nieuwe naam en tot nieuwe regels. Kees van Breukelen - pionier van het Nederlandse offroad handbiken - legt deze belangrijke stappen uit. Lees ook het verhaal van aMTB'er Ydwer van der Heide.
Eind 2025 is het Adaptive Mountain Bike Initiative (AMBI) opgestart met als doel om mensen met een beperking te stimuleren te gaan mountainbiken. Hiervoor zijn onder andere richtlijnen voor mountainbikeroutes opgesteld en worden bestaande mountainbikeroutes geclassificeerd voor aMTB. De belangrijkste mensen achter dit initiatief zijn Patrick Jansen (AMBI en ‘Track & Trails’), Ydwer van der Heide (AMBI en zelf aMTB-er) en Troy Corsen (Nederlandse Toer Fiets Unie - NTFU).
Op vrijdag 10 April waren voor deze aMTB Summit in Arnhem routebouwers, routevrijwilligers, adviseurs, beleidsmakers en offroad handbikers uitgenodigd en aanwezig in het gebouw van fietsenfabrikant Specialized in Arnhem. Ook leden van de OHCN, Offroad Handbike Club Nederland, waren hier aanwezig: André, Karin, Antoon, Theo en Kees.
Naamgeving
Tot nu toe hebben we onze sportieve vrijetijdsactiviteit aangeduid als ‘Offroad Handbiken’ en ons sportinstrument als ‘offroad handbike’. Ik denk echter dat het goed is wanneer we de bovengenoemde naamgeving overnemen: aMTB. Want MTB is de al veel langer bestaande standaardnaam voor fietsen/mountainbikes die gemaakt zijn voor offroad rijden/mountainbiken. Logisch om onze offroad handbikes óók, vanaf nu, te gaan aanduiden als aMTB: adaptive MountainBike en de sportactiviteit als‘aMTB-en’/‘adaptive (aangepast) MountainBiken. Met het oog op de gezamenlijke verdere stimulering van onze sport is het goed wanneer we één naam aan de sport en het sportinstrument geven. Dan lijkt uiteindelijk ‘aMTB’ de meest logische naam voor het aangepaste zusje van de gewone mountainbike/MTB.
Parcoursen
Een MTB/aMTB parcours kent twee dimensies: moeilijkheid en toegankelijkheid.
Moeilijkheid wordt aangegeven (of gaat aangegeven worden) met de volgende kleurcodes:
- GROEN: percentage single track < 15% en geen rode en zwarte technische elementen
- BLAUW: percentage singletrack > 15% en geen rode en zwarte technische elementen
- ROOD: percentage singletrack > 15% met rode technische elementen, maar geen zwarte technische elementen
- ZWART: percentage singletrack > 15% met zwarte technische elementen.
Leuk om te bemerken dat we 5 jaar geleden bij de introductie van de aMTB’s (Praschberger handbikes) in Nederland, direct de goede keuzes hebben gemaakt voor wat betreft de aanduiding van onze OHCN-groepen: GROEN (beginners) en BLAUW/ROOD (gevorderden/elite).
Routes met de aanduiding ‘zwart’ zijn voor ons aMTB’ers geen optie omdat deze ‘drops’ (plotselinge hoogteverschillen) bevatten: reguliere MTB’ers nemen deze springend maar wij aMTB’ers kunnen niet echt springen en komen met onze onderkant vast te zitten op zo’n drop.
Toegankelijkheid gaat op de volgende manier aangegeven worden:
- Eén poppetje naast de afbeelding van de aMTB: zelfstandig of weinig hulp nodig. Buddy moet achterkant aMTB kunnen verzetten.
- Twee poppetjes naast de afbeelding van de aMTB: veel hulp nodig. Buddy moet achterkant aMTB enigszins op kunnen tillen, aMTB kunnen duwen en zijwaarts kunnen ondersteunen.
- Dríe poppetjes naast de afbeelding van de aMTB: zeer veel hulp nodig. Buddy moet achterkant ver op kunnen tillen en aMTB in zware omstandigheden kunnen duwen en zijwaarts kunnen ondersteunen.
- Streep door afbeelding aMTB: parcours niet haalbaar met aMTB.
Moeilijkheid en toegankelijkheid
Patrick en ook Troy lieten ons in hun lezingen foto’s zien van moeilijke parcourssituaties. Foto’s die ze gemaakt hebben toen ze hebben meegereden met OHCN-leden tijdens een OHCN-rit BLAUW/ROOD. Enkele voorbeelden:
- Sterk aflopend talud aan ene kant pad en boom met dikke omhoog stekende wortel aan andere kant: gevaar voor kanteling naar taludkant en naar beneden vallen met de aMTB.
- (te) smal pad tussen twee bomen: we hebben minstens 80 cm nodig voor passage van de achterwielen van de aMTB.
- Zigzaghek waar aMTB niet doorheen kan gezien de lengte (2.20 m) en dus grote draaicirkel. Simpele oplossing: dwarsplanken van zigzaghek wat hoger maken: dan kan de aMTB er gewoon onderdoor (maar de gewone MTB niet).
- Bulten met ‘te scherpe punten’. Het voorwiel van de aMTB gaat er wel overheen, maar dan komt het middenstuk, de zitting, vast te zitten op de bultpunt voordat de achterwielen eroverheen gaan.
- Net te scherpe U-bochten: te scherp voor de lange aMTB die een (veel) grotere draaicirkel heeft in vergelijking met de gewone MTB.
Vaak kunnen simpele oplossingen/aanpassingen de knelpunten in een bepaald parcours voor aMTB’s wegnemen en hoeven bestaande MTB parcouren niet echt ingrijpend veranderd te worden (dat is ook helemaal niet de bedoeling van zowel AMBI als OHCN!). Advies: nodig een of meerdere OHCN BLAUW aMTB-er(s) uit om over een bestaand parcours te rijden om zicht te krijgen op mogelijke knelpunten voor aMTB-ers.
Struikelblok
Wat deze interessante dag niet ter sprake is gekomen, is de aanschafprijs van de aMTB’s. Daar was deze dag ook niet voor maar dit is zeker een struikelblok voor het vergroten van het aantal aMTB-ers in Nederland! We mogen zeker niet klagen in Nederland met de combinatie van (gemeentelijke) WMO sportvoorziening en (stichting) Uniek Sporten: op die manier hebben maar liefst 100 mensen met een beperking tot nu toe een aMTB kunnen aanschaffen met de verstrekte subsidie. Maar de gemeenten hebben, anno 2026, liever dat Uniek Sporten de sportvoorziening/aMTB vergoed, terwijl ‘de pot’ bij Uniek Sporten beperkt is en Uniek Sporten op haar beurt juist probeert om het grootste deel van de aanschafpost van een sportvoorziening/aMTB voor rekening te laten komen van de WMO: maar dan over een langere periode (7 jaar) dan de vaak gebruikelijke 3 jaar. Daar zit de WMO niet echt op te wachten in dit gemeentelijk budgettair ‘ravijnjaar’. Dit is een reëel knelpunt en het wordt dus een uitdaging om verdere groei van het aantal aMTB deelnemers te vergroten: zonder bike immers geen biken.
Waarom aMTB-en?
De OHCN sluit zich aan bij de woorden van AMBI over aMTB-en: “met elke rit werk je aan je fysieke en mentale welzijn. Je geniet op een sportieve manier van de natuur en de technische uitdagingen. En dan maakt het niet uit of je op een reguliere mountainbike zit of op een speciale mountainbike (adaptive MTB) voor mensen met een motorische beperking”. Ga ervoor: het kan je leven veranderen zoals dat al vele malen het geval was bij OHCN leden!
